Wiemy, co zdrowe logo

Jak rozpoznać kamicę nerkową u dorosłych? Najważniejsze informacje

shadow illustration

Definicja i charakterystyka choroby

Kamica nerkowa występuje, gdy obecna w moczu substancja chemiczna wytrąca się i odkłada w formie złogów zalegających w drogach moczowych.

Złogi powstają najczęściej w kielichach lub miedniczce nerkowej. Z czasem mogą przesuwać się w stronę moczowodu, a następnie pęcherza moczowego. Tam mogą zwiększać swoją objętość lub opuścić organizm razem z moczem. W skrajnych przypadkach, kiedy złogi zajmują całą objętość miedniczki nerkowej i kielichy, może dojść do uszkodzenia nerek.

Substancje, które mogą odkładać się w drogach moczowych w formie złogów to najczęściej:

  • Szczawian wapnia,
  • Apatyty,
  • Fosforan magnezowo-amonowy,
  • Kwas moczowy,
  • Cystyna,
  • Rzadziej: ksantyny oraz moczan amonowy.

Na objawową kamicę nerkową choruje 7-9% Europejczyków. Szczyt zachorowalności u mężczyzn przypada na wiek 30-40 lat, a u kobiet 30-40 oraz 50-65 lat. Zdarza się, że złogi zostają wykryte przypadkowo, podczas badania obrazowego wykonywanego u pacjentów bez objawów kamicy nerkowej. U około 30% z nich objawy pojawią się przed upływem 3 lat od chwili wykrycia złogu.

Po wystąpieniu pierwszego napadu kolki nerkowej, ryzyko nawrotu wynosi około 15% w najbliższym roku, 40% przez 5 lat oraz 50% przez 10 lat. Odpowiednia profilaktyka zmniejsza ryzyko nawrotu.

Przyczyny

Złogi powstają, kiedy stężenie jednej z wyżej wymienionych substancji w moczu osiąga poziom wystarczający do strącenia osadu, a jednocześnie występują dodatkowe czynniki sprzyjające rozwojowi kamicy. Taki wpływ może wywierać nadmierne wydalanie wraz z moczem

  • Sodu (wzmożona natriureza),
  • Wapnia (hiperkalciuria),
  • Szczawianu (hiperoksaluria),
  • Kwasu moczowego (hiperurykozuria),

oraz za wysokie lub zbyt niskie pH moczu, a także zakażenia układu moczowego.

Leki, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju kamicy nerkowej to inhibitory anhydrazy węglanowej, glikokortykosteroidy, diuretyki pętlowe, fluorochinolony środki przeczyszczające, penicylamina, losartan, witamina D i C, indynawir, acyklowir, allopurynol, ceftriakson, sulfonamidy i triamteren.

Alarmujące objawy i rozpoznanie

Przemieszczanie się złogu do moczowodu powoduje silny, napadowy ból — kolkę nerkową. Zwykle pojawia się w okolicy lędźwiowej, ale może promieniować w do spojenia łonowego, narządów płciowych, i wewnętrznej powierzchni ud. To najbardziej typowy spośród objawów.

Inne dolegliwości, które mogą się pojawić podczas napadu to m.in.:

  • Nudności i wymioty,
  • Parcie na mocz i częstomocz,
  • Krwiomocz,
  • Bladość powłok i wzmożona potliwość.

Bardzo silny ból może doprowadzić do spadku ciśnienia tętniczego, a nawet omdlenia.

Oprócz wystąpienia powyższych objawów, do rozpoznania kamicy nerkowej niezbędne jest wykonanie badań obrazowych (tomografia komputerowa, USG, RTG lub urografia klasyczna) oraz badania ogólnego moczu.

W przypadku kamicy objawowej, przydatne jest także wykonanie badania krwi obejmującego morfologię oraz oznaczenie poziomu kreatyniny, kwasu moczowego, jonów wapnia, potasu i sodu, białka C-reaktywnego.

Pilna konsultacja urologiczna lub hospitalizacja są wskazane u pacjentów z objawami kamicy nerkowej, u których występuje:

  • Skąpomocz lub
  • Gorączka i objawy infekcji układu moczowego.

Farmakoterapia

Powszechne jest pomocnicze lub profilaktyczne stosowanie u chorych z kamicą nerkową produktów zawierających składniki pochodzenia roślinnego. Brak jednak dowodów naukowych wystarczających do potwierdzenia skuteczności któregokolwiek z nich.

W trakcie napadu kolki nerkowej konieczne jest zastosowanie leków przeciwbólowych. NLPZ są skuteczniejsze niż opioidy. Dodanie leku rozkurczającego mięśnie gładkie nie skutkuje zmniejszeniem nasilenia bólu. Decyzja o zastosowaniu leków zmniejszających ryzyko nawrotu zależy od składu złogów. Alfa-blokery ułatwiają wydalenie kamieni znajdujących się już w moczowodzie.

Wybór leku zapobiegającego rozwojowi kamicy i wystąpieniu kolejnego napadu zależy od przyczyny i postaci kamicy.

O czy powinni pamiętać chory na kamicę nerokowa:

Odpowiednia profilaktyka może zapobiec lub odsunąć w czasie kolejne napady, nie zapominajmy również o:

  • Spożywaniu 2,5 do 3 litrów wody dziennie i unikanie napojów gazowanych i słodzonych. Korzystne może być także picie niesłodzonego soku pomarańczowego.
  • Ograniczeniu spożywanie soli do 5g dziennie.
  • Ograniczeniu spożycie białka zwierzęcego do 0,8-1g/kg masy ciała dziennie.

 


Literatura:

  1. Gajewski P. (red.) et al.: Interna Szczeklika 2021. Medycyna Praktyczna; Kraków 2021
  2. Türk C. et al.: EAU Guidelines on Urolithiasis. European Association of Urology; 2021.
  3. Curhan C. et al.: Kidney stones in adults: Diagnosis and acute management of suspected nephrolithiasis. UpToDate 2021.
  4. Curhan C. et al.: Kidney stones in adults: Epidemiology and risk factors. UpToDate; 2021.
  5. Monti E, Trinchieri A, Magri V, Cleves A, Perletti G. Herbal medicines for urinary stone treatment. A systematic review. Arch Ital Urol Androl. 2016 Mar 31;88(1):38-46.
  6. EMA: Search: Herbal Medicines: „nephrolithiasis OR urolithiasis”. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/field_ema_web_categories%253Aname_field/Herbal?search_api_views_fulltext=nephrolithiasis%20OR%20urolithiasis [dostęp:11.09.2021]
  7. NICE: Renal and ureteric stones: assessment and management. 2019.

Drogi Użytkowniku,

Prosimy o kliknięcie przycisku „zgadzam się” poniżej tego komunikatu, jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych (po 25 maja 2018 r.), zbieranych w ramach korzystania przez Ciebie z usług i funkcjonalności na stronie internetowej salveopharma oraz jej podstronach, a także zbieranych w tzw. plikach cookies przez nas i naszych Partnerów, w celu zapewnienia Tobie możliwości korzystania ze wszystkich funkcjonalności, a także w celach marketingowych.

Jeżeli nie ukończyłeś 18 roku życia, o wyrażenie zgody poproś rodzica lub opiekuna prawnego.
Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać, a informację jak to zrobić znajdziesz klikając na ten link.

Twoje dane będziemy przetwarzać na podstawie udzielonej przez Ciebie zgody w celu prawidłowej realizacji umowy, tj. udostępnienia Tobie treści i funkcjonalności na naszej stronie.

Wyrażenie zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych jest warunkiem korzystania przez Ciebie z usług i funkcjonalności na stronie na naszej stronie. Jeżeli nie wyrażasz zgody, prosimy o kliknięcie przycisku „nie zgadzam się” poniżej i opuszczenie strony.

Jakie dane osobowe zbieramy?

W takcie korzystania przez Ciebie z naszej strony zbieramy dane zapisywane w plikach cookies (w tym Twoja lokalizacja, nr IP, czy rodzaj urządzenia, z którego korzystasz), pozwalające na analizę Twojej aktywności na stronie. Ponadto, skorzystanie z niektórych funkcjonalności może wymagać podanie przez Ciebie adresu e-mail lub imienia i nazwiska.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorem Twoich danych osobowych będzie Salveo Poland sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie (02-761) przy ul. Cypryjskiej 2A, dla której akta rejestrowe pod nr KRS 0000417432 prowadzi Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie.

W jakich celach przetwarzamy Twoje dane?

Twoje dane osobowe będziemy przetwarzać w celach określonych w Polityce Prywatności, m.in. w celu:

  • dokonywania analiz i pomiarów, które pozwalają nam udoskonalać nasze usługi i sprawić, że będą maksymalnie odpowiadać Twoim potrzebom, w tym poprzez narzędzia dostarczane przez Google,
  • dopasowania treści stron i ich tematyki, w tym tematyki ukazujących się materiałów do Twoich zainteresowań,
  • pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań,
  • przekazywania na Twoje życzenie informacji i podręczników, które nie są dostępne na stronie, bezpośrednio na Twój adres e-mail treści.

Komu możemy przekazać Twoje dane?

Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, w tym na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, np. świadczącym usługi przechowywania danych na serwerach, agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług, Partnerom oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa. Dane o Twojej aktywności na stronie mogą być również zbierane przez naszych Partnerów.

Jakie są Twoje uprawnienia?

Informujemy, że przysługują Tobie w szczególności następujące prawa:

  • prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania,
  • prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych,
  • prawo do wycofania zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych – co będzie skutkowało brakiem możliwości dalszego korzystania przez Ciebie z naszej strony i jej funkcjonalności,
  • prawo do przenoszenia danych,
  • prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Szczegółową informację na temat przysługujących Tobie praw znajdziesz klikając w ten link.

Jak długo będziemy przechowywać Twoje dane?

Twoje dane będziemy przechowywać przez okres niezbędny do zapewnienia prawidłowego korzystania przez Ciebie z treści i funkcjonalności na naszej stronie, a także pozwalający nam na pomiary i analizę ruchu na stronie. Szczegółowe informacje znajdziesz klikając w ten link.

 

Drogi Użytkowniku,

Korzystanie ze strony internetowej salveopharma wymaga wyrażenia przez Ciebie zgody