Stan mikrobioty a choroby tarczycy - czyli przez jelita do zdrowia hormonalnego

Stan mikrobioty a choroby tarczycy czyli przez jelita do zdrowia hormonalnego

Garść statystyk

Choroby tarczycy to dość powszechny problem zarówno w Polsce jak i na świecie. Na choroby tarczycy chorują znacznie częściej kobiety niż mężczyźni.

W Polsce różnica ta jest blisko 5-krotna. Nowotwór tarczycy w ciągu roku w Polsce rozpoznaje się średnio u 1 na 6000 kobiet oraz u 1 na 27 000 mężczyzn.

Szacuje się, że na choroby autoimmunologiczne tarczycy cierpi od 2 do 5% populacji, gdzie najczęściej występującą jest zapalenie tarczycy Hashimoto. Z kolei rak tarczycy to najczęstszy nowotwór złośliwy dotyczący układu endokrynnego. Naukowcom udało się do tej pory zidentyfikować, które geny u ludzi predysponują do zachorowania na choroby tarczycy.

Nie było to jednak wystarczające tłumaczenie dla ciągłego wzrostu liczby nowych przypadków. Dlatego postanowili lepiej się przyjrzeć czynnikom środowiskowym, a jednym z nich jest skład naszej mikroflory jelitowej.

Występowanie u ludzi chorób autoimmunologicznych tarczycy, pomimo, że pochodzili oni z różnych stron świata, wiązało się m.in. z obniżoną różnorodnością mikrobioty jelitowej; podobne obserwacje dotyczą również nowotworów tego narządu.

Czy wiesz, że...?

Wykorzystując informacje genetyczne, badacze ocenili, czy mikrobiota jelitowa może wpływać na rozwój chorób tarczycy. Okazało się, że niektóre bakterie działają ochronnie, a inne zwiększają ryzyko chorób autoimmunologicznych tarczycy.

W chorobie Gravesa-Basedowa efekt ochronny wiązano m.in. z obecnością bakterii z rodzaju Methanobrevibacter, natomiast wyższe ryzyko choroby obserwowano przy zwiększonej liczebności bakterii takich jak Intestinibacter czy Barnesiella. Z kolei w zapaleniu tarczycy Hashimoto część bakterii, m.in. z rodzaju Butyrivibrio czy rzędu Lactobacillales, wiązała się z niższym ryzykiem choroby, podczas gdy obecność bakterii takich jak Intestinimonas mogła zwiększać ryzyko jej rozwoju.

Oś jelita-tarczyca

Dysbioza, nadmiar bakterii w jelicie jak np. w przypadku SIBO, choroby zapalne jelity

- to wszystko ma realny wpływ na pracę tarczycy:

• Uszkodzona bariera jelitowa ułatwia przenikanie antygenom bakteryjnym wnikanie do krwioobiegu - w organizmie dochodzi wtedy do przewlekłego stanu zapalnego o niskim nasileniu, a to sprzyja chorobom autoimmunologicznym
• Ponadto mikrobiota jelitowa uczestniczy pośrednio w produkcji hormonów tarczycy - zapewniając dostępność do kluczowych mikroelementów: jodu, żelaza, selenu i cynku

• Dowiedziono również, że mikrobiota ma wymierny wpływ również na konwersję hormonu T4 do aktywnej formy T3 modulująć enzymy gospodarza i metabolizm jodu

Hormony tarczycy również wywierają wpływ na pracę jelit, a więc pośrednio na skład mikrobioty:

Na przykład w przebiegu niedoczynności tarczycy spowolnienie pasażu jelitowego może sprzyjać przerostowi bakterii w jelicie cienkim (SIBO), podczas gdy w nadczynności przyspieszony pasaż może ograniczać różnorodność mikrobioty.

Czy wiesz, że...?

Z perspektywy embriologicznej zarówno tarczyca, jak i jelita wywodzą się z tego samego listka zarodkowego, co tłumaczy pewne podobieństwa strukturalne i funkcjonalne pomiędzy komórkami pęcherzykowymi tych narządów.

Wspomóż tarczycę poprzez dietę

• Zadbaj o różnorodność diety oraz stabilną i zdrową mikrobiotę spożywając warzywa, owoce i produkty fermentowane.
• Jeśli już cierpisz na niedoczynność tarczycy pamiętaj, że niektóre z roślin zawierają związki hamujące wychwyt jodu - np. soja zawierająca goitrogeny, czy warzywa krzyżowe zawierające glukozynolany.

Nie oznacza to by rezygnować całkowicie z tych produktów - owe związki dezaktywują się pod wpływem obróbki termicznej i stanowią mniejsze zagrożenie dla tarczycy jeśli wraz z dietą dostarczamy odpowiednią ilość jodu.

• Tarczyca potrzebuje do pracy cynku, selenu i żelaza - dbaj o ich prawidłowy poziom w organizmie.

Jeśli borykasz się z zaburzeniami jelitowymi, takimi jak dysbioza, SIBO lub choroby zapalne Twoje zapotrzebowanie na te składniki rośnie ze względu na ich gorsze wchłanianie.